ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ: ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΛΥΕΙ ΣΤΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΩΝΕΙ ΘΕΑΤΡΑ!


Ανάμεσα σε τόσες τραγωδίες το ΚΘΒΕ αναλμβάνει την "ιερή" αποστολή να μας ξαναθυμήσει τις ιστορίες του παππού Αριστοφάνη. Ανεβάζει την Λυσιστράτη στο κοίλο των ανοιχτών θεάτρων και όποιος αντέξει στον τολμηρό λόγο του ποιητή μαγκιά του!



ΣΙΝΕ ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Το εκπληκτικό με αυτή την κωμωδία του ποητή είναι ότι αποτελεί την μοναδική κινηματογραφική μεταφορά του αριστοφανικού λόγου. Ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης και ο Αισχύλος έχουν απασχολήσει αρκετά το σινεμά. Ο Γιώργος Τζαβέλας και ο Μιχάλης Κακογιάννης είναι 2 χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της κατηγορίας σκηνοθετών που μάλιστα διακρίθηκαν και στο εξωτερικό με τις κινηματογραφικές τραγωδίες τους. Ο Αριστοφάνης όμως πως να περάσει στο πανί? Αντέχει ο ανυποψίαστος θεατής να ακούει την αθυροστομία του ποιητή? Λένε πως όταν πρωτοπαρουσιάστηκε στην Αμερική αυτή η κωμωδία με την σεξουαλική αποχή και τα πικάντικα αστεία ξεσήκωσε τέτοια θύελλα αντιδράσεων από τους θρησκευόμενα "πιστούς" και "ανήσυχους" Αμερικάνους ώστε μάλιστα κάποιος κατέθεσε και μήνυση για να προστατέψει τα ήθη από τον... λεκτικό τρομοκράτη! Κρίμα γιατί ο ποιητής δεν μπορούσε να ανταποκριθεί και να διασκεδάσει με την επίγεια μαλακία τους!


ΤΖΕΝΗ ΤΖΕΝΗ


Το 1972 ο σκηνοθέτης Γιώργος Ζερβουλάκος με τη βοήθεια του Γιάννη Νεγρεπόντη στο σενάριο θα γυρίσει αυτή την κωμωδία για τον κινηματογράφο. Λυσιστράτη είναι η Τζένη Καρέζη ενώ την πλαισιώνουν η Άννα Ματζουράνη, η Άννα Φόνσου, ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Κώστας Καζάκος. Η μουσική εδώ ανήκει στον Σταύρο Ξαρχάκο. Το σάουντρακ μέχρι πρότινος ανύπαρκτο. Κυκλοφόρησε πρόσφατα με φροντίδα του ίδιου του συνθέτη σε μια φροντισμένη έκδοση. Μουσική γέματη λαικά και ανατολίτικα ιδιώματα για μια ταινία που ενδυματολογικά και σκηνογραφικά εξελίσσεται στην Πλάκα και στα περιξ της Ακρόπολης κάπου στον 19ο αιώνα, όταν η Ελλάδα μετά το πολυετές μπαρούτι της Επανάστασης συντάσσεται σε οργανωμένο και αναγνωρισμένο κράτος.




Η ταινία είχε διακριθεί ως η Αρτιότερη Παραγωγή του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1972. Μια χρονιά ορόσημο για τον ελληνικό κινηματογράφο με το "Προξενιό της Άννας¨του Π. Βούλγαρη, τις "Μέρες του '36" του Θ. Αγγελόπουλου και το "Θάναση πάρε το όπλο σου" του Ντινου Κατσουρίδη να μοιράζονται τα βραβεία και να θέτουν θεμέλια για τον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο.


ΣΟΥΑΡΕ ΝΟΥΑΡ


Με αυτή την ταμπέλα την εποχή του μεσοπολέμου παιζόταν η Λυσιστράτη και οι άλλες κωμωδίες του Αριστοφάνη στο ανδρικό κοινό. Για τις γυναίκες το θέαμα ήταν απαγορεύμενο (όπως και στην αρχαιότητα). Φυσικά το αριστοφανικό Σουαρέ του μεσοπολέμου αρκετές φορές ήταν η τέλεια αφορμή για να επιδωθούν ή τουλάχιστον να εννοηθεί στους απεξω ότι επιδίδεται ό θίασος και οι θεατές σε τολμηρές συναντήσεις ενώ πάιζεται το έργο. Κύριε ποιητά φαντάζομαι πως δεν σας χαλάει να μαγαρίσουμε το κειμένακι σας to know us better!


Η ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΑΙΓΜΕΝΗ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΙΚΗ ΚΩΜΩΔΙΑ


Καλά τα πιπεράτα αλλά καλό και το θέατρο. Και η Λυσιστράτη σίγουρα θα καύλωνε (παρασύρθηκα από τον ποιητή) αν μάθαινε ότι αποτελεί την πιο περιζήτητη αριστοφανική φιγούρα στην νεώτερη θεατρική ιστορία μας. Κυβέλη, Μαίρη Αρώνη, Αλέκα Παϊζη,. Κατερίνα Χέλμη, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Μιρκα Παπακωνσταντίνου και πόσες άλλες καλές πρωταγωνίστριες του ελληνικού θεάτρου.


Και φυσικά άνδρες! Όπως ο Λευτέρης Βογιατζής. Ο Θύμιος Καρκατσάνης. Ή όπως ο Λάκης Λαζόπουλος που το καλοκαίρι του 1986 θα κοντράρει στα ίσια την Αλίκη Βουγιουκλάκη αφού και οι 2 ανεβάζουν το ίδιο έργο: Λυσιστράτη Αριστοφάνους!


ΠΑΜΕ ΚΟΠΕΛΕΣ...


Ένα από τα σουξέ που ανέδειξε η αριστοφανική γυναικεία κωμωδία είναι ο παραπάνω τίτλος χάρη στο ταλέντο του Σταμάτη Κραουνάκη (1986 - θίασος Λαζόπουλου, σκηνοθεσία Βουτσινά). Πολλοί συνθέτες μας έχουν δώσει τη δική τους εκδοχή στην Λυσιστράτη και τις περιπέτειες της. Ο Σταυρος Ξαρχάκος, που ήδη αναφέρθηκε. Ο Βασίλης Δημητρίου σε ένα θεατρικό σάουντρακ πλεον αρκετά σπάνιο. Ο Γιάννης Μαρκόπουλος για τις ανάγκες του θιάσου του Θύμιου Καρακατσάνη.


Ο Μίκης Θεοδωράκης συνέθεσε μια ολόκληρη όπερα για αυτό το έργο και μάλιστα τιμάει και τον Μάνο Χατζιδάκι μέσα που ίσως να έχει γράψει το πιο διάσημο Αριστοφανικό τραγούδι, τον "Μύθο".


Βέβαια ο Χατζιδάκις δεν εκτιμούσε και τόσο το έργο και μάλλον δεν είχε άδικο. Πως μπορεί να σταθεί μια γυναικεία επανάσταση μέσα από την σεξουαλική αποχή? Άλλωστε ο ίδιος ο Αριστοφάνης ονοματίζει τις γυναίκες ως γένος ξεκωλιάρικο! Παρά ταύτα στην ουτοπική επανάσταση των ηρωίδων του (μιλάμε για την πρώτη έγγραφη μαρτυρία φεμινισμού ανα την υφήλιο) οι άντρες εμφανίζονται ξεροκέφαλοι, εγωιστές, φαλλοκράτες, μοναχοφάηδες. Δηλαδή ακόμη χειρότερα.


ΚΟΥ ΘΟΥ ΒΟΥ Ε


Η παράσταση του Γιάννη Ιορδανίδη έχει αρκετά καλά στοιχεία έχει και σοβαρά μειονεκτήματα. Πόλυ καλή δουλειά στα κουστούμια και στα σκηνικά που αναπαριστούν ένα μισογκρεμισμένο θέατρο στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Ιορδανίδης μιλάει για έναν θίασο που σε πείσμα των δύσκολων καιρών στα ερείπια του θεάτρου οι ηθοποιοί του με ότι κουστούμια έχουν και δεν έχουν, παίζουν για να σώσουν τις ψυχές τους και να εξαγνίσουν και πάλι τον χώρο του θεάτρου. Αν δεν διάβαζα δελτίο τύπου πάντως εγώ δεν θα το σκεφτόμουν όλο αυτό! Βλέποντας την παράσταση νόμιζα ότι είχα να κάνω με έναν θίασο Μουλεν Ρουζ στα ερείπια του Παρισινού θεάτρου. Η παράσταση στήνεται έτσι κι αλλιώς ως γιορτή. Μια ιερή θεατρική γιορτή που δεν περιορίζεται στο κοίλο της ορχήστρας αλλά διαμοιράζει την δράση της σε αρκετά σήμεια σε όλο τον χώρο του θεάτρου.


Μου άρεσε και η μεταφράση του Βαρβέρη, τολμηρή και σύγχρονη.


Για τις ερμηνείες δεν θέλω να πω τίποτα. Μια ομάδα αρκετά αξιόλογων ηθοποιών με ερμηνείες δυστυχώς τηλεοπτικές. Ή δεν το έχουν ή φθάρθηκε η εικόνα τους κιόλας από την υπερπροβολή στο γυαλί. Η Δάφνη Λαμπρόγιαννη, ο Αντώνης Λουδάρος και ο Δημήτρης Πιατάς σώζονται κάπως.


Μια ερώτηση όμως για τον Καλλιτεχνικό διευθυντή του ΚΘΒΕ κο Τσακίρογλου. Καλά το θέατρο που διοικείτε δεν έχει ούτε έναν πρωταγωνιστή για την Επίδαυρο? Μόνο οι φίρμες που μαζέψατε κάνουν την δουλειά σωστά? Το Κρατικό Θέατρο έχει παράδοση σε ηθοποιούς τροφοδοτώντας μάλιστα μέχρι και σήμερα την Αθήνα. Εσείς δεν τους είδατε?


Δείτε τους συντελεστές της παράστασης καθώς και το πρόγραμμα περιοδείας. Αν περνάει από τα μέρη σας (ποιος ξέρει?) ίσως να κάνει το βραδάκι σας πιο όμορφο...

Σχόλια

Ο χρήστης The Espressionist είπε…
tin eikonografimeni version ti diavasa gyrw sta 8 mou, kai entiposiastika, xwris na ta katalavenw kai ola

xaroumenes ekdiloseis Kalokairi 2007

:)
Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Exeis dikio pos to kratiko distixos den mporese na katalavei oti oi protagonistes tis lisistratis einai oi pio poloi ithopoioi tileorasis me apotelesma na min pernane to sosto apotelesma sto theatro. Etsi eixame mia parastasi kali apo apopsi xorou (arketa kali tha elega) kai metria (epiikos) apo apopsi protagonistikon rolon. Gia na ta piasoume an theleis analitika (panta me vasi ti diki mou apopsi) otan evlepa tin mina adamaki eniotha sa na evlepa tis 3s xarites (de ksero kai an to prolaves to sirial), o Piatas kalos alla oxi gia to theatro. oxi giati exei mathei tileorasi alla epeidi den exei foni na vgalei. Kala ti louizidou gia mena den eprepe na ti valoun se tetoio rolo giati de tha ton ipostirize sosta opos ki egine alla episis giati den is paei. i lamprogianni parolo pou mou aresei poli san ithopoios stin parastasi xathike akrivos logo sinitheias stin tv. oles tis oi ekfraseis kai oi kiniseis itan gia tileorasi kai oxi gia theatro, etsi xanotan ston xoro. gia ti siarkou pistevo pos eftege kathara o iordanidis pou tin evale me gantia tou box giati eipame pos einai dinamiki gineka alla kapos to xalase. parola afta epekse poli kala. o loudaros tora den itan o kaliteros kinisias gt iperevale me to skertso kai ta kounimata me apotelesma na mou fernei gia omfilofilos ligo (o kinisias). Telos o Iordanidis den anevase arxaia komodia, to cabaret anevase. ti xoros itan aftos. ok vale fisika xoro kai tragoudi alla mi to katantiseis kai musical...
Apo to kratiko exo dei foveres douleies kai etsi tora exo tin apetisi san theatis na vlepo teleies douleies (oxi pos ego exo to alathito). thanks gia to topic.

Lefteris K.
seralios@mailbox.gr
Ο χρήστης alps είπε…
@ espressionist

Και εγώ την διάβασα και την θεωρώ από τις πιο καλτ παιδικές αναμνήσεις μου! Θυμάμαι την τρέλλα με την οποία πήγαινα και ξεσήκωνα από τα ράφια του ΙΑΝΟΥ τα κομικ αυτά κάθε καλοκαίρι για να τα διαβάσω. Φυσικά σήμερα αποτελούν συλλεκτικά φετιχ κομμάτια της βιβλιοθήκης μου.

Ο εκδοτικός οίκος έχει κλείσει και τα δικαιώματα έχουν αγοραστεί από άλλον οίκο ευτυχώς. Για να διβάζουν οι νεότεροι και να θυμόμαστε οι γηραιότεροι!
Ο χρήστης alps είπε…
Αγαπητέ Λευτέρη εν ολίγοις στα περισσότερα συμφωνούμε.

Δυστυχώς στην τρέχουσα δεκαετία με το ζόρι θυμάμαι 3-4 παραστάσεις του ΚΘΒΕ που να έκαναν αυτό το καθοριστικό ψυχοκαθαρτήριο κλικ μέσα μου.

Και επίσης δυστυχώς δεν αποτελεί θερινή παρένθεση ο τηλε-θίασος της Λυσιστράτης. Το ίδιο συμβαίνει και το χειμώνα. Σε ένα θέατρο που πληρώνει 100 και βάλε ηθοποιούς και έχει στο ενεργητικό του τουλάχιστον 2-3 πρωταγωνιστές που ακόμα και στην Αθήνα δεν έχουν και ψάχνουνε γιατί πήξαμε στις φιρμες και στα τηλε-φρικιά.

Παρόλα αυτά επειδή το ΚΘΒΕ είναι από τους λίγους θιάσους με Αριστοφάνη φέτος το καλοκαίρι νομίζω πως αξίζει να το προσέξουμε...

Υ.Γ. Τις 3 Χάριτες δεν πρόλαβα? Εδώ θυμάμαι τα αλήστου μνήμης σηριαλ και εκπομπές της ΕΡΤ στα 80ς(Από Τον Κήπο με τα Αγάλματα μέχρι το Σιγά η Πατρίδα κοιμάται και την κυρία Ντορεμί μέχρι τον Χατζηεμανουήλ). Ίσως κάποια στιγμή να γράψω κάτι για να ξεσκονίσω και να φρεσκάρω την μνήμη

Δημοφιλείς αναρτήσεις